วันนี้ entry นี้จะเป็นการมาบอกเล่าถึงชีวิตการทำงานและการเรียนปริญญาโท ที่สถาบันอณูชีววิทยาและพันธุศาสตร์ ผมอยู่แล็บ Molecular Virology แต่คนในสถาบันชอบเรียกว่าแล็บ Dengue เพราะงานหลักที่แล็บเคยทำคือการศึกษากลไกของไวรัสไข้เลือดออก แต่งานของผมเป็นการศึกษาไวรัสไข้สมองอักเสบ หลักสูตรที่เรียนอยู่เป็นหลักสูตรอินเตอร์ ซึ่งต้องใช้ภาษาอังกฤษในการสอบเข้า สัมภาษณ์ และเรียน การเรียนจะยากตรงที่ต้องมาตัดกันเอง แต่ภาษาขอให้เราสื่อสารฟังรู้เรื่องก็พอ

• นิด ๆ หน่อย ๆ เกี่ยวกับ ไวรัสไข้สมองอักเสบ

  ไวรัสไข้สมองอักสอบ แบบ เจอี หรือ JEV (japanese encephalitis virus : 日本脳炎) เป็นไวรัสที่ทำให้เกิดโรคไข้สมองอักเสบ ซึ่งมียุงเป็นพาหะ ก่อโรคต่อระบบประสาท ไวรัสตัวนี้มีความร้ายแรงมาก เพราะมีอัตราการตายถึง 30% และระบาดในเขตภูมิภาคเอเซียตะวันออกเฉียงใต้ไปถึงเอเซียตะวันออก ไม่มียารักษาในปัจจุบันและวัคซีนที่ใช้รักษามีราคาแพงและไม่ปลอดภัย

• ภาพแสดงการระบาดของไวรัสไข้สมองอักเสบ

ไวรัสไข้สมองอักเสบเป็นไวรัสกลุ่มเดียวกับไวรัสไข้เลือดออก ไวรัสตับอักเสบ ซี หรือ ไวรัสไข้เหลือง (Flaviviridae) ซึ่งไวรัสกลุ่มนี้จะมีสารพันธุกรรมเป็น RNA แบบเส้นเดียวและแปลรหัสพันธุกรรมเป็นโปรตีนสายเดียวเช่นกัน โดยโปรตีนเส้นนั้นจะถูกตัดเป็นโปรตีน 9 แบบ ( Capsid, Envelope, NS1,NS2a,NS2b,NS3,N4a,NS4b,NS5) โดยโปรตีน NS2b และ NS3 ที่ทำงานเป็นตัวแรก เพราะจะเข้าไปตัดสายโปรตีนเพื่อแยกโปรตีนออกจากกันให้ทำงานได้

เจ้าโปรตีนตัวนี้เองเลยเป็น เป้าหมายสำคัญในการทำยา เพราะโปรตีนตัวนี้จะอนุรักษ์ไว้ทุกสายพันธุ์ในกลุ่มไวรัสนี้ โปรตีน NS3 มี Protease ในกลุ่ม Chymotrypsin เป็นส่วนหนึ่งใน 3 เอมไซม์ในตัวมัน ในแล็บสนใจกลไกการทำงานเจ้าโปรตีนนี้เพราะโปรตีน NS3 จะทำงานได้โดยไม่มี NS2b ช่วย ในแล็บจึงศึกษากิจกรรมของโปรตีนนี้ รวมถึงทดสอบสารยับยั้งโปรตีน เพื่อยับยั้งกลไกการตัดโปรตีนแบบ Chymotrypsin

• รูปแสดงกลไกการทำงานของ Chymotrypsin

สารยับยั้งที่ได้ก็สามารถนำไปผลิตยาเพื่อมารักษาผู้ป่วยได้ งานในแล็บก็จะมีการใช้เครื่องมือที่หลากหลาย คืองานแล็บเปียกก็จะมีการใช้วิธี โคลนนิ่ง การให้โปรตีนแสดงออก การสกัดโปรตีน การทำให้โปรตีนให้บริสุทธิ์ และการศึกษากิจกรรมโปรตีน ส่วนแล็บแห้งก็จะใช้คอม ในการทำการ alignment ทั้ง sequence alignment และ Structural alignment การสร้าง homology modelling

ที่เล่ามาก็คืองานคร่าว ๆ ของที่ทำอยู่นะครับ ใครสนใจจะมาร่วมชะตากรรมทำงานนี้ด้วยก็ได้นะครับ แล็บเรามีทุนให้มากมายครับ

references :

Laboratory of Molecular Viorology

Collaborator

Prof. Jarl Wikberg, MD, Dept. of Pharmaceutical Biosciences, Uppsala University, Sweden

อ่านต่อ JEV